Dây tết chèn cho bơm piston — chọn loại nào, size bao nhiêu?
Bơm piston (bơm pít-tông) làm kín cần chuyển động tịnh tiến qua lại, không phải trục quay. Chuyển động này tạo kiểu mài mòn khác hẳn bơm ly tâm: dây chịu ma sát theo hai chiều và áp suất thường rất cao, nên vật liệu phải đặc chắc, tự bôi trơn và ma sát thấp để không bào mòn bề mặt cần.
Ba yếu tố quyết định lựa chọn cho bơm piston: áp suất làm việc, môi chất bơm, và chất lượng bề mặt cần piston. Dưới đây là hướng dẫn chọn vật liệu và tiết diện dây theo từng điều kiện, ưu tiên khả năng chịu áp và tự bôi trơn.
Điều kiện làm kín
- Cần piston chuyển động tịnh tiến qua lại, dây chịu ma sát hai chiều khác với trục quay
- Áp suất làm việc thường rất cao, cần dây bện đặc chắc để không bị ép đùn qua khe hở
- Vật liệu cần tự bôi trơn và ma sát thấp để không cào xước bề mặt cần piston
- Bề mặt cần phải nhẵn và không rỗ — cần rỗ sẽ làm mọi loại dây rò lại ngay
Vật liệu khuyến nghị
Chọn size cho ứng dụng này
Quy trình chọn dây tết chèn cho bơm piston
Với bơm piston, hãy bắt đầu từ áp suất làm việc vì đây là yếu tố khắc nghiệt nhất. Áp càng cao càng cần dây bện đặc chắc chống ép đùn; PTFE than chì và than chì là hai lựa chọn hàng đầu nhờ tự bôi trơn và chịu áp tốt. Xem quy trình chung trong bài cách chọn dây tết chèn.
Tiếp đến là môi chất: bơm bùn hay chất lỏng có hạt cần thêm độ bền sợi, nên chuyển sang aramid-PTFE. Cuối cùng, kiểm tra lực siết — với chuyển động tịnh tiến, siết đúng lực rất quan trọng để dây không quá chặt gây nóng cần; tham khảo lực siết gland.
- Bước 1: Xác định áp suất làm việc tối đa — càng cao càng cần dây đặc chắc.
- Bước 2: Xác định môi chất — nước, hóa chất hay bùn có hạt.
- Bước 3: Kiểm tra bề mặt cần piston có nhẵn, không rỗ.
- Bước 4: Đối chiếu bảng bên dưới, chốt vật liệu và cân nhắc vòng chống ép đùn.
Vật liệu khuyến nghị theo áp suất và môi chất
Bảng dưới đây tóm tắt lựa chọn theo áp suất và môi chất của bơm piston. Áp suất rất cao có thể cần bổ sung vòng chống ép đùn bằng sợi bền ở hai đầu bộ dây để tránh dây bị đẩy qua khe hở.
| Điều kiện làm việc | Vật liệu khuyến nghị | Lý do |
|---|---|---|
| Áp cao, nước/hóa chất sạch | PTFE than chì | Tự bôi trơn, ma sát thấp, chịu áp tốt |
| Áp và nhiệt rất cao | than chì | Đặc chắc, dẫn nhiệt, chống ép đùn |
| Bơm bùn, chất lỏng có hạt | aramid-PTFE | Sợi aramid bền, chịu tải cơ học |
| Hành trình nhanh, sinh nhiệt | carbon-PTFE | Tản nhiệt tốt, chịu PV cao |
Sai lầm thường gặp với bơm piston
Lỗi phổ biến nhất là dùng dây quá mềm cho áp cao. Áp lớn sẽ ép dây mềm đùn qua khe hở giữa cần và khoang chèn, khiến dây nhanh hỏng và rò; áp cao phải dùng dây bện đặc chắc và cân nhắc vòng chống ép đùn ở hai đầu. Lỗi thứ hai là bỏ qua bề mặt cần: cần piston bị xước hay rỗ sẽ làm dây mới rò lại ngay dù chọn đúng vật liệu.
Lỗi thứ ba là siết quá lực. Chuyển động tịnh tiến sinh ma sát hai chiều, siết quá chặt làm cần nóng và dây mòn nhanh. Với bơm piston thường chỉ cần một lượng rò rất nhỏ để bôi trơn; theo dõi và điều chỉnh theo dây tết chèn bị rò rỉ.
Chọn size dây cho bơm piston
Tiết diện dây bơm piston tính bằng (đường kính khoang chèn − đường kính cần) ÷ 2. Cần ø25–40mm thường dùng 8x8 hoặc 10x10; cần lớn ø45–70mm dùng 12x12 hoặc 14x14.
Đo chính xác đường kính cần và khoang chèn, và kiểm tra khe hở đầu khoang — khe hở lớn ở áp cao rất dễ làm dây bị đùn. Tra nhanh trong bảng tra size trục hoặc dùng công cụ tại /tra-size-day-tet-chen/.
Gửi vật liệu, size và số lượng — kỹ thuật báo giá nhanh và tư vấn chọn đúng loại cho trục bơm, ty van của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Bơm piston áp suất cao dùng dây tết chèn loại nào?
Bơm piston áp cao nên dùng dây bện đặc chắc, tự bôi trơn như PTFE than chì hoặc than chì; áp rất cao thì bổ sung vòng chống ép đùn ở hai đầu bộ dây. Tránh dây quá mềm vì áp lớn sẽ ép dây đùn qua khe hở và hỏng nhanh.
Bơm piston chuyển động tịnh tiến, dây tết chèn có khác bơm ly tâm không?
Có. Bơm ly tâm có trục quay sinh nhiệt liên tục nên ưu tiên tản nhiệt; bơm piston có cần tịnh tiến qua lại chịu ma sát hai chiều và áp cao nên ưu tiên vật liệu đặc chắc, tự bôi trơn và chống ép đùn. Cùng đường kính nhưng tiêu chí chọn khác nhau.
Bơm piston bị rò ở cần piston, nguyên nhân do đâu?
Nguyên nhân thường gặp là bề mặt cần bị xước/rỗ, dây bị ép đùn do áp cao, hoặc siết không đủ đều. Kiểm tra bề mặt cần trước; nếu cần còn tốt thì thay dây đặc chắc hơn, lắp so le mối nối và siết đều lực rồi mới kết luận do vật liệu.